Hoe vaak kun je het woord ‘helder’ gebruiken voordat het z’n kracht verliest?

Er zijn van die woorden die in de categorie ‘lekker duidelijk’ vallen. Ze zeggen precies wat je bedoelt. Ze zijn fris. Kordaat. Fijn om te gebruiken.

Tot je ze te vaak gebruikt.

Helder is er zo eentje.

Ik betrap mezelf er regelmatig op. Als tekstschrijver wil je nou eenmaal helder zijn. In je boodschap. In je taal. In je bedoeling. Maar je kunt ook té helder zijn. Zo helder dat je tekst gaat blinken als een TL-buis in een wachtkamer. En dan is de magie er snel af.

Wat is er mis met helder?

Helemaal niks. Het is een prima woord. Fijn alternatief voor ‘duidelijk’ of ‘begrijpelijk’. Maar juist omdat het zo bruikbaar is, sluipt het overal tussendoor. Voor je het weet, schrijf je hele alinea’s vol met heldere teksten, heldere uitleg, heldere afspraken, heldere communicatie én een heldere visie.

Op papier ziet dat er dan ongeveer zo uit:

“We streven naar heldere communicatie, met een heldere toon, zodat je boodschap helder overkomt.”

Dat klinkt… tja. Niet zo helder meer, hè?

Schrijven is soms ook schrappen

Een tekst die lekker leest, is vaak niet alleen goed geschreven, maar ook goed gesnoeid. Herhalingen eruit. Onnodige woorden weg. Zinnen die wiebelen rechtgezet.

En ja: dat betekent soms afscheid nemen van woorden waar je van houdt. Zoals helder.

Variatie maakt het sterker

Gelukkig zijn er alternatieven genoeg. Denk aan: duidelijk, scherp, concreet, begrijpelijk, overzichtelijk.

Niet alles betekent exact hetzelfde, maar dat hoeft ook niet. Het gaat erom dat je tekst blijft leven. Dat ‘ie beweegt. En niet vastloopt in een woord dat ooit sterk was, maar nu alleen nog echoot.

Hou van helder. Maar met mate. En durf af en toe te variëren. Je lezer (en je tekst) zullen je dankbaar zijn.